Home/Thế Giới/Hội nghị bất thường lần đầu tiên giữa Mỹ và 10 nước Asean tại Washington sau 45 năm liên quan gì đến Trung Quốc?
Thế GiớiTin tứcTrung QuốcViệt Nam

Hội nghị bất thường lần đầu tiên giữa Mỹ và 10 nước Asean tại Washington sau 45 năm liên quan gì đến Trung Quốc?

Mới đây một hội nghị bất thường giữa Hoa Kỳ và 10 nước Asean vừa được tổ chức. Đây là lần đầu tiên sau 45 năm các nước ASEAN cùng tham gia một cuộc hội nghị cấp cao được tổ chức tại Washington. Và chủ đề quan trọng, xuyên suốt của hội nghị đặc biệt này là làm thế nào để chống lại sự đe dọa, thách thức của Trung Quốc.

Hoa Kỳ chủ động đề nghị các nước Asean cùng mở ra một kỷ nguyên mới không có sự đe dọa của ĐCS TQ

Tổng thống Hoa Kỳ – Joe Biden nói với các nhà lãnh đạo cấp cao Asean rằng:  “Chúng tôi đang khởi động một kỷ nguyên mới của mối quan hệ Hoa Kỳ – ASEAN “.

Bà Harris – Phó tổng thống Hoa Kỳ thì khẳng định rằng: “Với Hoa Kỳ Đông Nam Á là vấn đề được ưu tiên. Bà nói: “Hoa Kỳ và ASEAN chia sẻ tầm nhìn chung về khu vực, và chúng ta sẽ cùng nhau đối đầu với những vi phạm quy tắc và chuẩn mực quốc tế”.

Trong khi các nhà lãnh đạo ASEAN tập trung vào các vấn đề an ninh hàng hải và y tế tại phiên khai mạc của cuộc họp Hội đồng Nhà nước ngày hôm đó thì bà Harris nhấn mạnh thêm rằng Hoa Kỳ cần phải giúp các nước ASEAN bảo vệ quyền tự do trên biển.

Bà nói: “Chúng tôi sát cánh với các đồng minh và đối tác của mình trong việc bảo vệ một trật tự dựa trên các quy tắc trên biển, bao gồm quyền tự do hàng hải và luật pháp quốc tế.

Có thể thấy, mặc dù ông Biden và bà Harris không trực tiếp nêu đích danh, nhưng những lãnh đạo đương nhiệm của Hoa Kỳ tập trung chỉ trích ĐCSTQ về việc sử dụng các biện pháp cưỡng chế để đe dọa các nước láng giềng và liên tục có các hành động thách thức quyền tự do của các quốc gia và vùng biển trong khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.

Để thể hiện thiện chí và quyết tâm của mình Nhà Trắng quyết định đầu tư 150 triệu USD viện trợ cho ASEAN để chống lại ảnh hưởng của Bắc Kinh

Tại cuộc hội nghị cấp cao bất thường này có sự tham dự của lãnh đạo các nước Asean bao gồm Việt Nam, Thái Lan, Lào, Brunei, Campuchia, Singapore, Philippines, Malaysia và Indonesia.

Ngay tại Lễ khai mạc vào ngày 12/5, Tổng thống Hoa Kỳ – Joe Biden hứa rằng Hoa Kỳ sẽ cung cấp 150 triệu đô la tài trợ cho các nước ASEAN để giúp các nước này phát triển cơ sở hạ tầng, chuyển đổi năng lượng, phòng chống dịch bệnh, và tăng cường an ninh chống lại ảnh hưởng của Bắc Kinh.

Cụ thể khoản viện trợ khổng lồ trên sẽ được phân bổ 40 triệu đô cho việc phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng và năng lượng sạch, 60 triệu đô la cho một sáng kiến ​​hàng hải mới trong khu vực, 6 triệu đô la để tăng tốc phát triển kỹ thuật số. Và phần còn lại sẽ được Hoa Kỳ sử dụng vào mục đích tăng cường sức mạnh các quốc gia ở khu vực Đông Nam Á.

Hoa Kỳ cũng đã cam kết giúp ASEAN cùng nhau chống lại mối đe dọa từ dịch bệnh do các chủng loại virus mới gây ra. Theo thống kê, kể từ khi đại dịch Covid bùng phát, Hoa Kỳ đã viện trợ hơn 115 triệu liều vắc xin cho khu vực Đông Nam Á.

Hoa Kỳ nhận thấy cần xây dựng thế lực của mình ở Đông Nam Á

Một quan chức cấp cao của chính quyền Hoa Kỳ nói với Reuters rằng: “Mặc dù chúng tôi không yêu cầu các quốc gia ASEAN lựa chọn giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, nhưng rõ ràng rằng Hoa Kỳ đang tìm kiếm một mối quan hệ bền chặt hơn với họ”.

Ngoài việc hứa hẹn một kỷ nguyên mới trong mối quan hệ Mỹ và Asean tổng thống Mỹ Joe Biden sử dụng thêm những lời lẽ có cánh để nói về kỳ vọng với mối quan hệ này, rằng: “Trong 50 năm tới, phần lớn lịch sử của thế giới này sẽ được viết bởi các nước ASEAN .”

Theo phân tích của các chuyên gia, điều rõ ràng nhất mà chính quyền Biden đã thể hiện cho thế giới thấy qua hội nghị thượng đỉnh này là Washington vẫn luôn quan tâm vào khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trước những thách thức lâu dài mà ĐCSTQ đặt ra.

Hãng ( AFP) đưa tin rằng sự kiện Biden cố tình tiếp đón các nhà lãnh đạo ASEAN tại Nhà Trắng lần này, nhằm thể hiện cam kết của Hoa Kỳ đối với khu vực mà Đảng Cộng sản Trung Quốc ngày càng thèm muốn. Cam kết này   thông qua “các dự án và “các sáng kiến ​​thương mại được xem xét” .

Còn nhớ, Trước khi Nga xâm lược Ukraine, Joe Biden đã xác định rằng ưu tiên hàng đầu của Mỹ trên trường quốc tế là cạnh tranh đối đầu với Bắc Kinh.

Các nhà phân tích chỉ ra rằng mặc dù Hoa Kỳ tuyên bố sẽ không để Đông Nam Á rơi vào tình trạng “Chiến tranh Lạnh mới”, nhưng với sự cạnh tranh ngày càng sâu sắc giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, thì những động thái như thế này sẽ khiến Đông Nam Á trở thành đấu trường thực sự giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Các nước ASEAN sẽ quyết định ủng hộ Mỹ hay Trung Quốc?

Khi hội nghị cấp cao ASEAN được tổ chức tại Washington, các cơ quan báo chí quốc tế đã phân loại mức độ ” thân Mỹ ” hoặc ” thân Trung Quốc ” giữa các nước ASEAN. Và một nhận định được đưa ra là các quốc gia Đông Nam Á đã bị chia rẽ do sự cạnh tranh giữa hai cường quốc này.

Báo cáo của VOA phân tích rằng Tổng thống mới đắc cử của Philippines, Ferdinand Marcos Jr, có thể có xu hướng ” thân Trung Quốc “. Trong khi người dân Philippines ” thân Mỹ ” hơn. Vì vậy, đối với vị tân tổng thống này thách thức lớn nhất là tìm kiếm sự cân bằng giữa Mỹ và Trung Quốc.

Về phía Singapore, theo các chuyên gia quốc gia này có mối quan hệ “sâu sắc” với Hoa Kỳ.  Đây là quốc gia duy nhất trong số 10 quốc gia ASEAN đứng cùng với Hoa Kỳ và Liên minh châu  Âu trong việc lên án việc Nga xâm lược Ukraine và trừng phạt Nga.

Và mặc dù cố gắng không đứng về một phía nào để duy trì quan hệ hữu nghị với cả hai nước lớn, nhưng một số nhà quan sát đã chỉ ra rằng khi sự cạnh tranh giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc ngày càng sâu sắc hơn, Singapore sẽ càng tiến gần hơn trong mối quan hệ với Hoa Kỳ.

Ý kiến chuyên gia cho rằng một quốc gia ASEAN khác được đánh giá là ngày càng trở nên có xu hướng ” thân Mỹ ” hơn là Việt Nam. Mối quan tâm của Việt Nam hiện nay là những lợi ích từ khuôn khổ kinh tế Ấn Độ – Thái Bình Dương” (IPEF) do Mỹ đề xuất. Tất nhiên một trong những mục đích và mục đích của IPEF là chống lại sự ảnh hưởng của Trung Quốc.

Mặc dù có điểm chung về nền tảng hệ tư tưởng nhưng những hành xử thiếu chuẩn mực trên biển Đông của Trung Quốc sẽ đẩy Việt Nam ngày càng rời xa họ. Giới chức và người dân Việt Nam cũng đủ thông minh để chọn lựa những điều tốt cho tương lai dân tộc họ.

Với Indonesia một quốc gia có nền kinh tế lớn nhất ASEAN vốn vẫn được ví như “cá lớn trong ao nhỏ”. Indonesia chọn cho mình vị trí “trung lập” giữa các nước ASEAN , vì theo quan điểm của Indonesia, cả Hoa Kỳ và Trung Quốc đều là nước lớn và đều mang lại những cơ hội lẫn những mối đe dọa nhất định.

Hiện tại, một mặt Indonesia đang phải đối mặt với áp lực từ Hoa Kỳ về vấn đề Nga; một mặt Indonesia phải đối mặt với một Trung Quốc ngày càng hiếu chiến. Vì vậy, Indonesia luôn kỳ vọng rằng Hoa Kỳ sẽ tham gia tích cực hơn vào khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương để giảm bớt mối đe dọa từ Trung Quốc.

Câu hỏi đặt ra là trong lúc Mỹ đang nỗ lực gia tăng mức độ ảnh hưởng và lôi kéo các nước Asean về phía mình thì Trung Quốc đang làm gì lúc này?

Như chúng ta đã biết Trung Quốc đang tập trung cho công tác chuẩn bị đại hội đảng lần thứ 20 sắp tới. Tình hình dịch bệnh và đấu đá nội bộ đang là vấn đề đang được ĐCS TQ quan tâm hàng đầu hiện nay.

Thượng Hải hiện nay vẫn chưa thấy dấu hiệu chấm dứt việc đóng cửa do dịch bệnh . Các chuyên gia nhận định để đảm bảo việc tái cử Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 20, lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc và Tập Cận Bình sẽ kiên quyết giữ chính sách phong tỏa đến cùng.

Học giả Minh Cư Chánh tin rằng ĐCSTQ lo sợ dịch bệnh bùng phát diện rộng, thì Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 20 khó có thể khai mạc. Chưa kể các lực lượng chống Tập có thể sử dụng mọi nguồn lực có thể đề tạo ra sự hỗn loạn, và đe dọa đến việc nắm giữ quyền lực của Tập Cận Bình.

Hôm 12 tháng 5, một giáo sư danh dự của Khoa học Chính trị của Đại học Quốc gia Đài Loan đã phân tích việc Trung Quốc vẫn tiếp tục sử dụng các chính sách phong tỏa xã hội bất chấp khuyến nghị từ Tổ chức Y tế Thế giới là biểu hiện của việc chính trị hóa việc ngăn chặn dịch bệnh. Có nghĩa là với ĐCS hiện nay vấn đề Quyền lực và thành công của Đại hội Đảng lần thứ 20 quan trọng hơn cả vấn đề dịch bệnh và an sinh xã hội.

Tranh giành quyền lực và đấu đá nội bộ là căn bệnh trầm kha của chế độ ĐCS TQ. Vấn đề Quyền lực đã khiến họ gặp phải những khó khăn trong đối nội lẫn đối ngoại.

Trong đối nội các phe phái và quan chức ĐCS TQ nổi tiếng với việc bất chấp mọi thứ để nắm giữ quyền lực. Họ thậm chí còn bất chấp cả tính mạng và sức khỏe của lượng lớn người dân. Lịch sử 100 năm cầm quyền và những sự kiện đàn áp, những vụ đại án đã và đang chờ được đưa ra ánh sáng là những minh chứng rõ nét.

Còn ở thời điểm hiện tại, dù rất cố gắng nhưng TQ đã thể hiện sự thua kém trong cuộc chạy đua ngoại giao.

Ngay sau thất bại của chính sách ngoại giao vaccine,  TQ lại tiếp tục thất bại trên khi đặt cược gần như tất cả vào việc ủng hộ Nga xâm chiếm Ukraine. Và dự báo ĐCS TQ sẽ tiếp tục thất bại trong tạo ảnh hưởng và gây sức ép ở khu vực Đông Nam Á.

Với việc sử dụng các công cụ kinh tế và chính sách ngoại giao như hiện tại Hoa Kỳ đang ngày càng thành công trong việc cô lập và hạn chế sự ảnh hưởng của ĐCS TQ tại khu vực Châu Á và cả trên thế giới.

Mặc dù được xác định là có quan hệ thân thiết với chế độ ĐCS TQ nhưng Joe Biden và đảng của mình đang đứng trước những thách thức của cuộc bầu cử giữa kỳ nên chắc chắn họ buộc phải tiếp tục tăng sức ép lên ĐCS TQ.

Như vậy sức ép đang ngày càng được gia tăng lên ĐCS TQ và cả cá nhân Tập Cận Bình. Liệu sẽ còn những diễn biến phức tạp nào trong cuộc chiến Mỹ Trung. Liệu sẽ có những sự kiện gây cấn nào trên chính trường thế giới?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *